Retelling

Retelling
Retelling jest słowem obcym, mającym jednak tę przewagę nad rodzimymi, że w sposób krótki, zwięzły, dźwięczny a konkretny definiuje pojęcie, które - marnując słowa - musielibyśmy określić jako ponowne opowiedzenie bardziej lub mniej znanych historii. Przy czym ponownie opowiada się mity, legendy, podania, bajki i mniej lub bardziej kanoniczne dzieła literackie - w tym także retellingi zrobione wcześniej przez innych autorów.

Retelling w fantasy zawiera dwa elementy - jednym jest owo użyte w tytule "jak to było naprawdę", albowiem ambicją autora jest, aby czytelnik - w ramach zaakceptowanej konwencji - daną wersję mitu czy baśni przyjął jako prawdziwą, a przyjamnbiej literacko prawdziwą. Drugim elementem jest euhemeryzacja (EUHEMER), zabieg polegający na eliminowaniu elementów bajkowości. W przypadku fantasy euhemeryzacja przybiera szczególną postać - eliminuje siębajkowość, pozostawiając magię. Tylko pozornie jest to sprzeczność. Nie należy zapominać, że w fantasy (dobrej) magia jest prawem natury (często naukowo zdefiniowanym), a nie jakimś bajecznym deus ex machina.

Retellingi często graniczą z innym subgatunkiem fantasy, o nazwie "jakiś potwór tu nadchodzi", bliskie są także urban fantasy. Bardzo często bowiem zamysłem i zabiegiem autora jest "odegranie" powszechnie znanej baśni w absolutnie współczesnej scenerii. Mieszanka bywa często tak świetnie sporządzona, że efekt przypomina mainstream - i często jako mainstream jest traktowany (jak w przypadku Jonathana Carolla, Angeli Carter czy Antonii S. Byatt).

Do najbardziej znanych retellingów w fantasy należą:
a także zainicjowana w roku 1986 przez Terri Windling seria Fairy Tales, w której produkcji ukazały się następujące powieści, baśniowe retellingi:
 * Marion Zimmer Bradley, Firebrand (wojna trojańska, wersja Kasandry)
 * Antonia S. Byatt, Opętanie (legenda o Meluzynie, królewna Śnieżka, "Schneewittchen")
 * AnJonathan Carroll, Śpiąc w płomieniu ("Rumpelstilzchen", czyli "Titelitury" braci Grimm(
 * Angela Carter, zbiory opowiadań The Bloody Chamber i Black Venus, retellingi wielu kanonicznych bajek (w Polsce zebrane w jeden zbiór Czarna Wenus)
 * Frances Gordon (Bridget Wood), Thorn (Śpiąca królewna)
 * Kate Hawks, Parke odwin, Lovers: The Legend of Trystan and Yseult (Dzieje Trystana i Izoldy)
 * Eileen Kernaghan, Snow Queen ("Królowa śniegu", Andersena)
 * Peg Kerr, The Wild Swans ("Dzikie łabędzie" Andersena)
 * Robin McKinley, Beauty (Piękna i Bestia)
 * Robin McKinley, Rose Daughter (ditto)
 * Robin McKinley, Deerskin (Peau d'Ane, Ośla Skórka, "Allerleirauh" braci Grimm)
 * Robin McKinley, Spindle's End (Śpiąca królewna)
 * Diana L. Paxson, The Dragons of the Rhine (Nibelungi)
 * Diana L. Paxson, The White Raven (Dzieje Tristana i Izoldy, wersja Branghien)
 * Mary Renault, The King Must Die i The Bull from the Sea (mit o Tezeuszu)
 * Fred Saberhagen, The Dracula Tape (legenda o księciu wampirów, jego własna wersja)
 * Susan Shwartz, The Grail of Hearth (legenda o Żydzie Wiecznym Tułaczu)
 * Robert Silverberg, Gilgamesh the King (epos o Gilgameszu)
 * S.P. Spmtow, The Shatted Horse (wojna trojańska)
 * Rosemary Sutcliff, Tristan and Iseult (Dzieje Tristany i Izoldy)
 * Michael Swanwick, Jack Faust (Faust)
 * Emma Tennant, Faustine (ditto)
 * Sheri S. Tepper, Beauty (Śpiąca królewna, Kopciuszek)
 * Tad Williams, Godzina Kalibana (Burza Szekspira, wersja Kalibana)
 * David Henry Wilson, Ashmadi (wersja ang. The Coach Rat, Kompciuszek)
 * Roger Zelazny & Robert Sheckley, Jeśli z Faustem ci się nie uda (Faust)
 * Roger Zelazny & Robert Sheckley, Przynieście mi głowę Księcia (Śpiąca królewna)

Nie można nie wspomnieć, że nieoceniona Terri WIndling wraz z nieocenioną Ellen Datlow od 1993 roku redagują ntologie fantasy, na które to antologie skałdają się będą ce retellingami znanych bajek opowiadania znanych autorów. Do tej pory ukazały się : Snow White, Blood Red, Black Thorn, White Rose, Black Swan, White Raven, Ruby Slippers, Golden Tears, Black Heath, Ivory Bones i Silver Birch, Blood Moon.
 * Steven Brust, The Sun, the Moon and the Stars (ludowa baść węgierska)
 * Kara Dalkey, The Nightingale (Słowik, Andersena)
 * Pamela Dean, Tam Lin (szkocka ballada ludowa)
 * Patricia C.Wrede, Snow White and Rose Red (Śnieżyczka i Różyczka, "Schneeweisschen und Rosenrot" braci Grimm)
 * Jane Yolen, Briar Rose (Śpiąca królewna)